Vanaf Utrecht ben ik deze zomer met een aantal vrienden helemaal met de trein naar Padua afgereisd, waar we vijf uur op straat moesten overnachten, voordat de volgende trein ons naar Rome zou vervoeren. Geen straf natuurlijk, maar toch: het was een duizelingwekkende reis geworden, die ons in totaal meer dan een etmaal zou gaan kosten. Waarom hadden we niet gewoon het vliegtuig gepakt? Tja, ‘een betere wereld begint bij jezelf,’ was me verteld. En wie wil nou niet bijdragen aan een betere wereld?
Inderdaad, eigenlijk wil iedereen wel naar een betere wereld toewerken; ofwel door vegetariër te worden; dan wel door te investeren in grotere koeienstallen. De individualistische belofte van een betere wereld creëert een wereld vol tegenstrijdigheden, die ongetwijfeld zal uitmonden in meer polarisatie en onvrede. Zolang de mens uitsluitend vanuit zichzelf handelt, is de mens niet meer dan een manifestatie van zijn eigen verleden, heden en toekomst. Hierom zet het Structuralistisch Verbond zich in voor een nieuwe benadering van een gemeenschappelijk doel: het structuralisme moet dienen als aanvliegroute voor alle politieke kwesties en wordt het uitgangspunt voor elk gesprek met dissenters. Daarbij neemt het structuralisme van het SV nagenoeg een deterministische vorm aan, waarmee wordt verondersteld dat mensen uitsluitend producten van structuren (d.w.z. systemen) zijn. Enkel door een collectief bewustzijn van een gedeelde menselijkheid kunnen we elkaar begrijpen. Het heeft geen zin om boos te worden op andersdenkenden en evenmin hoeven bekrompen lieden de les gelezen te krijgen. Haat met woede beantwoorden leidt tot niets, sterker nog: het leidt tot vernietiging. Het is onze taak elkaars geschiedenis te leren en zo in elkaars wereld te treden. Stel vragen aan jezelf: ‘waarom vind ik dit?’ Stel vragen aan de ander: ‘waarom vind jij dat?’ Hoeveel effectiever zal je iemand kunnen overreden, wanneer je jezelf en de ander werkelijk begrijpt? Bovendien, als het niet lukt iemand te overtuigen, begrijp je nu welke structuren jou en de ander gevormd hebben. Zodoende kan het probleem voor nieuwe generaties alsnog in de kiem gesmoord worden; structurele problemen vragen tenslotte om structurele oplossingen.
Het Structuralistisch Verbond nodigt dus uit tot een evaluatie van de huidige verantwoordingsnormen: als we elkaar echt gaan begrijpen en onderzoeken waar onze gedragingen vandaag komen, kunnen we samen bergen verzetten. Aan de hand van essays, die zich tot specifieke onderwerpen verhouden, willen we een structureel bewustzijn scheppen. Je kunt pas echt beginnen met je eigen leven, als je in de kern begrijpt waarom je alles doet. Wanneer deze intrinsieke metamorfose zich heeft voltrokken, zal je een grote verantwoordelijkheid voelen om anderen hetzelfde te laten ervaren. Wij beginnen niet bij systeemkritiek, zo schop je bovendien bij veel mensen gauw tegen het zere been, in plaats daarvan pleit het Structuralistisch Verbond eerst voor een systeembewuste maatschappij. Daar begint die betere wereld! Een maatschappijbreed bewustzijn geeft de democratie weer ruimte om te ademen en zet aan tot het verkiezen van bekwame politici. Schreeuwwedstrijden kennen uitsluitend verliezers.
Dit stuk geldt als een kleine, behapbare inleiding van het toekomstige oeuvre van het Structuralistisch Verbond. Heb je kennis van specifieke domeinen en lijkt het je interessant om deel te nemen aan dit project? Of wil je simpelweg sparren over eerder besproken kwesties? Neem dan contact op via contact@structuurbewust.nl